Mówcy

Deborah Hyde QEDcon 2014 02 2

Badanie zjawisk paranormalnych

Redaktor The Skeptic Magazine

Deborah Hyde jest redaktorem naczelnym The Skeptic Magazine od ponad pięciu lat. Regularnie uczestniczy w kongresach, audycjach radiowych i internetowych, gdzie tłumaczy dlaczego ludzie wierzą w moce nadprzyrodzone. Swoje tłumaczenia opiera na wiedzy z historii i psychologii. Uważa, że przesądy i religia są naturalnym (choć nie idealnym) sposobem spostrzegania świata. 

 

 Tytuł wystąpienia

 Niespokojny duch z Wrocławia

We wrześniu 1591 roku, dobrze prosperujący szewc z Wrocławia popełnił samobójstwo podcinając sobie gardło. Jego rodzina, aby uniknąć wstydu i aby móc zapewnić mu religijny pochówek, zataiła dowody i przyczynę jego śmierci. Niestety szewc nie spoczywał w spokoju. Całe miasto było nawiedzane przez jego ducha, który wydawał dziwne dźwięki, objawiał się i prześladował mieszkańców. Władze miasta postanowiły wyjaśnić tę zagadkę i zarządziły ekshumację i badanie zwłok szewca. W trakcie wykładu prześledziemy historię badania tego zjawiska paranormalnego. Zastanowimy się również dlaczego zdrowi, inteligentni ludzie zaczynają wierzyć, że niebezpieczny i złośliwy duch czai się we mgle. Uwzględnimy zarówno historyczny i kulturowy kontekst szesnastowiecznego Wrocławia wraz z jego folklorystycznymi i religijnymi wierzeniami. Spojrzymy na ówczesne rozumienie biologii i rozkładu ciała, socjologiczny mechanizm kozła ofiarnego oraz rozumienie rytuałów. Występuje ogromne podobieństwo pomiędzy zjawiskami paranormalnymi w różnych miejscach Europy, a niektóre z tych wierzeń i mechanizmów są aktualne do dziś. 

Diego FontaniveNauka, pseudonauka i media

Założyciel projektu "Koniec lęku" (Włochy)

 

Urodził się w Wenecji (Włochy) w 1973 roku. Zdobywał wiedzę w zakresie politologii, socjologii, krytycznego myślenia i psychologii. Jego głównym zainteresowaniem badawczym są systemy religijne, ideologie, dogmatyzmy i zdrowy rozsądek, które ograniczają naszą umiejętność racjonalnego myślenia. Systemy te są źródłem nieracjonalnego psychologicznego cierpienia, błędów logicznych, zniekształceń poznawczych czy też meta-ignorancji. Jego głównym celem jest obrazowanie w jaki sposób różne ideologie (nie tylko religijne) zniekształcają nasze spostrzeganie otaczającej rzeczywistości. 

Diego jest mówcą, pisarzem, założycielem i prezydentem organizacji "End of Fear Project". Jest również twórcą kursu "All In the Mind" w Cambridge e-Learning Institute, Cambridge, UK. Jest również członkiem rady Atheist Alliance International (AAI). Autor wielu artykułów z zakresu nauk społecznych i uczestnik wielu konferencji naukowych. Obecnie pracuje nad filmem dokumentalnym "All Is Not Well, an investigation int the gamble we play with our psyche", który obrazować będzie nasze przekonania, stan krytycznego myślenia, memy oraz meta-poznanie.  

 

Tytuł wykładu

Meta-Memetyczne myślenie i sceptycyzm jako mem

W jednym z ćwiczeń, które wymyśliłem na potrzeby prowadzonych kursów, proszę uczestników, żeby stworzyli lalkę voodoo z przyklejonym do niej zdjęciem osoby, którą kochają. Ich zadaniem jest przekłówanie lalki za pomocą szpilki. Większość z nich nie chce wykonać zadania lub odczuwają psychologiczny dysonans w trakcie wykonywania tego irracjonalnego zadania. Podstawowym pytaniem jest to, co tak naprawdę znaczy sceptyczne myślenie? Czy naprawdę jesteśmy sceptykami? Richard Dawkins, ewolucjonista, stworzył teorię memów: mem to informacja, która została skopiowana od innych ludzi lub kultur bez krytycznej analizy czy też oceny. Myślenie memetyczne skoncentrowane jest na replikacji, ale już nie na ocenie poprawności elementów w nich zawartych. Możemy wierzyć, że jesteśmy sceptykami, ale ta wiara w istocie może być myśleniem memetycznym. Prosty eksperyment z lalką voodoo pokazuje, jak idea sceptycyzmu i krytycznego myślenia jest bardziej wierzeniem memetycznym niż trwałą racjonalną postawą. Zwykły mem (w tym przypadku lalka voodoo) może zatrzymać proces racjonalizacji wzbudzając latentne przesądy. Możemy wyciągnąć z tego następujące założenia: - Wszyscy jesteśmy podatni na myślenie memetyczne; - Ewidentne memy są bardzo łatwe do zidentyfikowania, natomiast strasznie trudno odkodować ukryte memy; - Możemy udowodnić jak bardzo osoby, które uważają siebie za sceptyków, opierają swoje myślenie na nieracjonalnych przesłankach; - Ludzie nie są świadomi własnego memetycznego myślenia, fałszyweej akceptacji epistemicznej i stanu zwanego meta-ignorancją (ignorancją dotyczącą ignorancji); - Ludzie nie traktują tego poważnie gdy są przywiązani do memów. 

Czy jesteśmy w stanie stworzyć meta-memy, które będą swoistym anty-virusem do walczenia z wirusami? Meta-memy są intelektualnymi narzędziami służącymi do uwidaczniania błędnych memów na które się natykamy. Uniemożliwiają tym samym ich bezkrytyczne przyjęcie. Poprzez edukację krytycznego myślenia, media, inicjatywy społeczne, internet możemy tworzyć meta-memy w postaci pytań takich jak: - Czy możemy myśleć o ideach bez myślenia o tym jak one zostały stworzone? - Czy możemy przyjąć, że interpretacja nie jest tym co interpretuje: pierwsze jest mechanizmem poznawczym drugie zaś rzeczywistością. Na przykład: przyjmując mem "wolności religijnej" meta-mem (albo anty-mem) może aktywować rozumienie jak bardzo wolność religijna nie jest rozsądną wartością, poniważ implikuje wolność do indoktrynacji i myślenia anty-naukowego. Biorąc pod uwagę uwarunkowania geo-polityczne i wzrost ideii anty-racjonalnych/pseudonaukowych w internecie, możemy zrozumieć jak bardzo istotne jest aby meta-memetyczne myślenie stało się kluczowym elementem w edukacji. Meta-memetyczne myślenie może stać się czynnikem kształtującym rozwój psycho-socjalny, wzrost sekularyzacji i wyższego poziomu myślenia, jak i wychodzenia z religijnych wierzeń, iedeologii oraz błędów logicznych. 

eran segevPresident of Australian Skeptics (Australia)

Eran Segev is the President of Australian Skeptics Inc, one of the oldest skeptical organisations in the world, which also publishes the second oldest skeptical magazine. Like many skeptics, Eran found skepticism through a chance encounter. That happened after many years of having an intuitive feeling that is was wrong for pseudoscience to be so prevalent in society, but not being aware that there is an entire movement dedicated to countering it. He has joined the Australian Skeptics Inc Committee in 2003 and has been the organisation's president from 2009 to 2012 and again since 2014. Being a manager by profession, he has been particularly focused on the organisation’s structure and management. Eran is originally from Israel and has lived in the USA and the UK before moving to Australia in 1999. He is an IT management consultant, a lover of all things science (especially astronomy) and the father of three skeptical boys.

Talk Title

The secrets of an effective Skeptical organisation
Every organisation wants to be successful. That is true for small not-for-profits as much as to large commercial enterprises. And to be successful, means essentially one thing: to meet the organisation’s goals. In some sense, commercial organisations have it easy; the main goal is usually to make money. They also have an easy way to manage their affairs – by using money is a lever to motivate employees and buying influence. Skeptical organisations are rarely in that position. They are mostly volunteer-based; few have significant amounts of money; and they often incorporate in an atmosphere of great enthusiasm but with not enough effort expended on creating an organisational structure that would last. There is a strong focus on communicating the skeptical point of view and working with the media, but less emphasis on ensuring that the media attention lasts, and that in years to come there is an organisation still there for the media to turn to. To change that, the first step is to define the organisation’s goals. From the perspective of 14 years on the Committee of Australian Skeptics, one of the oldest running skeptical organisations in the world, six of which as President, and as a manager by profession who has brought his professional skills to the organisation, I will share some of the lessons I’ve learnt. How to set appropriate goals; how small changes to the organisation can make a big difference to the ability to meet its goals; and how it can maintain the interest of the community and of the media.

Gerald ostdiekNauka i religia

Filozof, Biosemiotyk (USA)

Gerald Ostdiek jest doktorem Uniwersytetu Karola w Pradze i badaczem z University of Hradec Králové. Swoje rozważania filozoficzne opiera na studiowaniu semiotyki w biologii i kulturze, a przede wszystkim na realnych konsekwencjach reprodukcji odpowiedzialnej za zróżnicowanie i selekcję, wzajemności i ciągłości gatunku. Jego doświadczenie zawodowe obejmuje zarówno pracę fizyczną - jako budowlaniec, projektant mebli, aż po pracę nauczycielską - od nauczania języków po filozofię. Doktorat obronił z zakresu historii i filozofii nauki a magisterium z filozofii religii. Pochodzi z klasy robotniczej jednego z przedmieści nieistotnego miasta z środkowej części Stanów Zjednoczonych. Jedną z pierwszych przeczytanych książek była On the Origin of the Species. Przeczytał ją jako zbuntowany nastolatek tuż po tym jak usłyszał, że jest wypełniony kłamstwem prosto z samego dna piekła. 

 

 

Talk Title

Wiara w biologię: religijna wizja stworzenia istot żywych (włączając w to ludzi)

Konwencjonalne pojęcia relgii wykraczają poza zakres badań empirycznych i są odporne na krytykę: mimo wszystko utrzymują się jako ważny element wiedzy. Porównuje się je do teleskopu, który wprowadza w obszar percepcji niewyobrażalne obiekty. Jednak wizja religijna nie wykazuje spójności poza obszarem kulturowym z którego wyrosła - dlatego też odrzucamy ją empirycznie. Po zachłyśnięciu sie Darwinowską ontologią uważam, że religia (a także wiedza jako taka) to kwestia biologii. Działa ona jako kanał interpretacji i skutkuje zachowaniem. Wiara religijna jest typowym zachowaniem zwierzęcym np. działaniem pod wpływem percepcji bez krytycznej analizy. Działanie pod wpływem wiary to uwzględnienie zarówno zwierzęcego self jak i kaprysów Darwinowskiej dżungli. Sceptycyzm natomiast opiera się na tym, co jest najbardziej unikalne w człowieku - na źródle samorefleksji, filozofii i nauce, które sprawdzają nasze postrzeganie i prowadzą do bardziej kompetentnej wiary. 

1515 63434553688 5701 n

 Badanie zjawisk paranormalnych

 Fizyka nuklearna (Niemcy)

Dr. Holm Gero Hümmler studiował fizykę na Uniwersytecie Goethego we Frankfurcie (Niemcy). Podczas pracy nad pracą dyplomową z fizyki nuklearnej spędził kilka miesięcy w ośrodku CERN w Genewie. Doktorat obronił na Politechnice w Monachium. Pracował również w Instytucie Maxa Plancka, na wydziale fizyki - paradoksalnie było to w tym samym czasie, gdy dyrektorem instytutu był znany propagator fizyki kwantowej Hans-Peter Dürr.

Pracował również przy projekcie STAR w Brookhaven National Laboratory na Long Island (New York), w Boston Consulting Group oraz dla małej niemieckiej firmy consultingowej. W 2007 roku założył swoją własną firmę konsultingową Uncertainty Managers Consulting. Specjalizuje się w modelach numerycznych wykorzystywanych w planowaniu na potrzeby biznesu w różnych branżach, ale przede wszystkim w branży farmaceutycznej i sektorze opieki zdrowotnej. Mieszka w Bad Homburg na przedmieściach Frankfurtu. Jest aktwnym członkiem niemieckiego klubu sceptyków (GWUP) od lat 90tych ubiegłego wieku. Pełni również funkcję regionalnego lidera GWUP. Po kilku latach pracy w roli redaktora The Skeptiker, zaczął koncentrować się na nietypowych twierdzeniach wykorzystujących wiedzę techniczną, z którymi coraz częściej mierzyli się niemieccy sceptycy. Większość z nich obejmowała pseudodynamikę, ezoterykę w biznesie, teorie spiskowe i przekonania o posiadaniu nadprzyrodzonych mocy w dziedzinie sztuk walki. 

Jest stałym uczestnikiem niemieckiego SkepKon, wydarzeń organizowanych przez niemiecki klub scepytków. Uczestniczy również w niektórych konferencjach naukowych. Z ramienia GWUP występuje w mediach jako ekspert komentujący przede wszystkim różne teorie spiskowe tj. chemtrails. W 2008 roku w programie telewizyjnym Galileo Mystery poddał weryfikacji umiejętności mnichów Shaolin. Jego pierwsza ksiażka pt. "Relativer Quantenquark" ukazała się w kwietniu 2017 roku. Wycelowana jest w pseudonaukowe twierdzenia w ezoteryce i medycynie alternatywnej tłumacząc w niej jednocześnie mechanizmy teorii względności i mechaniki kwantowej. Prowadzi również bloga naukowego "quantenquark.com" na którym bezpośrednio może odwoływać się do bieżących teorii i twierdzeń pseudonaukowych.  

  

Tytuł wystąpienia:

Nonsensy kwantowe: Jak pseudo-fizycy zyskują na błędnych komunikatach naukowych?

Leczenie kwantowe jest uznawane za formę duchowego uzdrawiania, podczas gdy kwantowi znachorzy uznają siebie za fizyków. Deepak Chopra definiuje leczenie kwantowe jako niespecyficzny efekt fizyczny na "ciele, które podlega mechanice kwantowej". Alternatywni uzdrowiciele oferują również doradztwo biznesowe oparte na informacjach pochodzących z kwantowego punktu zerowego. We Frankfurter Allgemeine, poważnym dzienniku niemieckim, napisano, że trener kadry narodowej w piłce nożnej stworzył kwantowe powiązanie pomiędzy zawodnikami swojej drużyny. Innym przykładem są tachyons, które uznaje się za cząsteczki poruszające się szybciej od światła. Zgodnie z obecną wiedzą naukową, takie cząsteczki nie istnieją, ale wiadomości i oddziałwywania oparte na ich "istnieniu" są szeroko oferowane w szczególności w Belgii i Holandii. Od kwantowej homeopatii, przez kwantową akupunkturę po kwantową astrologię - widzimy ogromny ezoteryczny biznes oparty na pseudo-fizycznych teoriach. Współczesna fizyka stała się powszechnym wyjaśnieniem alternatywnych praktyk. Łączona jest z naukami Huna, czakrami a nawet meridianami. 

Jakub KroulikEgzorcyzmy

Mentalista, badacz zjawisk paranormalnych (Czechy)

 

Jakub Kroulik jest czeskim mentalistą i hipnotyzerem. Specjalizuje się w imitowaniu zjawisk paranormalnych. Jako członek Czeskiego Klubu Sceptyków Sisyfos, zosał członkiem zespołu oceniającego zgłoszenia do SKEPP Million Euro Challenge i jego czeskiego odpowiednika Czech Paranormal Challenge. Po zapoznaniu się z technikami stosowanymi przez setki magików od ery wiktoriańskiej po dziewiętnasty wiek, ma wyjątkowy talend do rozpoznawania oszustów udających posiadanie wyjątkowych umiejętności. Co więcej, sam jest w stanie imitować zdolności uzdrowicieli, egzorcystów i medium.

Badanie zjawisk paranormalnych

Sceptyk, magik (Kanada)

 

James Randi jest emerytowanym amerykańsko-kanadyjskim magikiem oraz naukowym sceptykiem, który podważa paranormalne i pseudonaukowe twierdzenia. Randi jest współzałożycielem Committee for Skeptical Inquiry (CSI) i założycielem James Randi Educational Foundation (JREF). Swoją karierę rozpoczynał jako iluzjonista pod pseudonimem "The Amazing Randi". Swoją wiedzę przekół w zagłębianie się w badania nad zjawiskami paranormalnymi, okultystycznymi i nadprzyrodzonymi, które określa ogólnym mianem "woo-woo". Randi przestał występować na scenie w wieku 60-ciu lat a na emeryturę z JREF przeszedł w wieku 87 lat. Chociaż często określany jest mianem "demaskatora", sam nie lubi tego określenia i jego negatywnych konotacji. Woli jak określany jest mianem badacza. Jest autorem wielu publikacji dotyczących zjawisk paranormalnych, sceptycyzmu i historii magii. Jest bardzo częstym gościem programu The Tonight Show Starring Johnny Carson i okazjonalnie występuje w programie Penn & Teller: Bullshit! Zanim odszedł na emeryturę, JREF zasponsorowała nagrodę One Million Dollar Paranormal Challenge, w ramach której ufundowano nagrodę miliona dolarów dla osóby, która jest w stanie udowodnić swoje paranormalne, okultystyczne czy też nadprzyrodzone zdolności. W 2015 roku JREF wygasiło możliwość udziału w tym wyzwaniu. Obecnie skupia się na fundowaniu grantów dla grup non-profit, które zachęcają do krytycznego myślenia oraz wizji świata opartej na dowodach. Randi otrzymał Richard Dawkins Award i American Humanist Association Lifetime Achivement Award oraz wiele innych nagród. Jest również posiadaczem dwóch rekordów Guinnessa.

 

Wysłuchaj wywiadu z Jamesem Randim

KonradEgzorcyzmy

Reżyser (Polska)

 

Konrad Szołajski to reżyser, scenarzysta, producent filmowy, wykładowca uniwersytecki (obronił pracę doktorską w 2012 roku na WRiTv UŚ). Urodzony w 1956 roku, syn znanego lektora radiowego i telewizyjnego Lucjana. Absolwent polonistyki UW (1979), WRiTV UŚ (1985) oraz NFTS (Beaconsfield - Anglia, 1987). Od 1990 roku realizuje w Polsce filmy dokumentalne i fabularne (debiut kinowy w 1993 rok: "Człowiek z..."). W latach 1998-2002 członek Rady Programowej TVP S.A. W 2005 stworzył firmę producencką ZK STUDIO.

 

Talk Title

Bitwa z Szatanem w Polsce

Papież Jan Paweł II ponownie wprowadził rytuał egzorcyzmów do Kościoła Rzymskokatolickiego. W Polsce egzorcyzmy szybko zyskały na popularności. Ojciec Radon, katolicki kapłan, próbuje zgłębić ten temat. Podąża za trzeba dziewczynami, które uważają, ze są opętane i regulanie biorą udział w rytuale egzorcyzmów. To daje nam wgląd w świat egzorcystów i ich "pacjentów". Radon odkrywa, że rytuał jest zakorzeniony w praktykach zielonoświątkowców, a został "zapożyczony" przez Kościół Katolicki od amerykańskich protestantów. Dowiaduje się, że coraz więcej wiernych pragnie wziąć udział w hipnotycznym transie podczas Misji Wyzwolenia i chcą walczyć z siłami zła. 

konrad talmont kaminskiNauka i religia

Konrad Talmont-Kaminski jest filozofem i kognitywistą próbującym zgłębić w jaki sposób funkcjonują nauka i religia. Studiował w Australii i Kanadzie, od 2001 roku pracuje w Polsce. Publikował w takich czasopismach jak The Monist, Frontiers in Psychology and Religion, Brain and Behavior. W trakcie pracy w Konrad Lorenz Institute for Evolution and Cognition Research w Wiedniu (Austria) zaczął interesować się tym w jaki sposób czynniki poznawcze są odpowiedzialne za podtrzymywanie ponadnatrualnych wierzeń, przesądów, magii i religii. Zwieńczeniem prowadzonych badań była publikacja książki - Religion as a Magical Ideology: How the Supernatural Reflects Rationality. Dowodzi w niej, że wiara w nadprzyrodzone zjawiska jest efektem tego jak funkcjonuje nasz system poznawczy - ze szczególnym naciskiem na to, że wierzenia religijne odgrywają istotną rolę w promowaniu prospołecznych zachowań. Właśnie ta funkcja wierzeń religijnych nie musi w naszym systemie poznawczym spełniać warunku dokładności. 

Obecnie skupia się na empirycznych implikacjach zaproponowanego przez siebie modelu. Szuka między innymi powiązań zachowań rytualnych ze Skinnerowską teorią powstawania przesądów oraz szukania wzorców sekularyzacji wtedy gdy funkcje biologiczne tracą na znaczeniu. 

 

Talk Title

Poznanie a debata nauka vs. religia

Biorąc pod uwagę niedociągnięcia ludzkiego poznania, zdumiewające jest to w jaki sposób nauka mogła zorganizować się tak, aby wykorzystywać ludzki umysł do zrozumienia różnych aspektów naszej rzeczywistości. Rozumienia które często dalekie jest od wiedzy potocznej. Aby zrozumieć związek między nauką a religią najpierw trzeba zrozumieć w jaki sposób religia potrafiła zaprzegnąć te same umysły co zupełnie innego celu. Robiąc to możemy zorientować się, że te tak różne od siebie wizje świata prezentowane przez naukę i religię wynikają z fundamentalnych różnic między tymi dwoma fenomenami społecznymi. 

Kooperacja jest fundamentalnym wyzwaniem dla dużych społeczności ludzkich. Dobór krewniaczy i wzajemy altruizm, które stanowią podstawę zachowań altruistycznych wśród zwierząt nie są wystarczającym wyjaśnieniem. Rozwiązaniem które przez tysiące lat wykorzystywały różne społeczeństwa były religie. Przekonania i praktyki pomogły zmobilizować członków społeczności do współpracy. Warto jednak podkreślić, że twierdzenia tworzone przez te religie wcale nie musiały być prawdziwe aby dobrze wypełniać swoją fukcję. Najważniejsze aby wierzono, że są prawdziwe. Bogowie, którzy nas obserwują i oceniają nie muszą istnieć naprawdę, ważne aby cała społeczność w to wierzyła. Takie podejście kształtowało zarówno treść przekonań, jak i postaw wobec nich. Treść musiała być wiarygodna i niezapomniana - a więc musiała pasować do idiosynkracji systemu poznawczego człowieka. Zbadanie prawdziwości tych treści była niemożliwa, ponieważ mówiono o istotach o niesamowitej mocy, która lubiła się ukrywać w miejscach niedostępnych dla zwykłych śmiertelników. Religia więc niewiele może powiedzieć o tym jak działa świat, ale świetnie obrazuje to w jaki sposób działają nasze umysły. 

Ludzie mieli dobry powód, aby wierzyć w te historie. W końcu ludzie, którym ufali przekazali je i działali w sposób, który miał sens tylko wtedy gdy te historie były prawdziwe. Nauka odwróciła ten sposób patrzenia na świat, twierdząc, że aby uzasadnić dane twierdzenie, jego treść najpierw musi zostać zbadana. Mimo, że stało to w sprzeczności z jej twierdzeniami nauka nie usunęła potrzeby systemu wiary, który podtrzymywał kooperację. Przynajminiej nie zrobiła tego ani na samym początku ani bezpośrednio. Jedynie poprzez umożliwienie restrukturyzacji społeczeństw w taki sposób, aby zapewnione zostało egzystancjalne bezpieczeństwo - a więc poprzez złagodzenie niepokojów - nauka mogła doprowadzić do zmiany przekonań powstałych w odległych czasach. 

Podstawa wierzeń religijnych leży głęboko w naszym systemie poznawczym. Podobnie jak zdolność do myślenia naukowego. To z którego będziemy korzystać uwarunkowane jest warunkami socjalnymi. Jednak nasza zdolność do zastosowania obu nigdy nie zniknie. Myślenie naukowe nigdy nie stanie się jedynym i trwałym wyborem do momentu, gdy uda się utrzymać sprawnie funkcjonujące społeczeństwo, którego współpraca nie opiera się na idei istnienia sił nadprzyrodzonych. 

10403672 698571813530200 4219638372547679280 nNauka i religia

Rzecznik Praw Człowieka (Nigeria)

Leo jest sceptykiem i rzecznikiem praw człowieka w Nigerii. Odegrał istotną rolę w ramach nigeryjskiego ruchu humanistycznego, Atheist Aliance International oraz Center For Inquiry oddział w Nigerii. Przez wiele lat reprezentował IEHU w Afrykańskiej Komisji Praw Człowieka dla Wschodniej i Zachodniej Afryki. Specjalizuje się w kampaniach skupiających się na ograniczeniu oskarżeń o czary wobec dzieci. Obecnie prowadzi na ten temat badania na University of Bayreuth w Niemczech. Jego walka z narażaniem dzieci na przemoc i porzucenie przyspożyła mu wielu wrogów wśród tych, którzy wierzą w magię i czary. Jedno z jego spotkań zostało przerwane przez członków Liberty Foundation Gospel Ministries, którzy go pobili i obrabowali. Przez swoją wlakę na rzecz poszanowania praw człowieka był wielokrotnie aresztowany w Nigerii. 

 

Talk Title

"Złodziej kóz", "Kobieta ptak" i "Kobieta kot" - jak religia utrudnia myślenie naukowe w Afryce

W ostatnim czasie media informowały o wielu paranornalnych zjawiskach występujących na obszarze Afryki. Dotyczyły one przede wszystkim twierdzeń o tym, że ludzie zostali zamienieni w kozy, koty czy też ptaki. Mówiło się również o przypadkach w których kobiety rzekomo rodziły konia lub żabę, a policja dokonała aresztowania kozy. 

Bardzo często przy postępowaniu w tych sprawach brakuje krytycznej analizy opisywanych zdarzeń. Brak w tym wszystkim sceptycznego punktu widzenia. Dlatego tak wielu ludzi przyjmuje te twierdzenia jako prawdziwe i akceptuje je jako coś naturalnego. Te wszystkie zdarzenia służą wielu ludziom jako dowód istnienia "Afrykańskiej nauki" lub są istotnym dowodem na istnienie czarnej magii. Moja prezentacja będzie sceptyczną i krytyczną analizą przypadków "czarnej magii" w Nigerii i Zimbabwe. To właśnie religijne wierzenia i magiczna narracja w znacznym stopniu wpływają na społeczną percepcję różnych wydarzeń. Będę starał się wykazać, że wierzenia religijne przeszkadzają w odbiorze naukowych interpretacji ponieważ dostarczają modele wyjąsniające, tworzą precedensy i usprawiedliwienia dla wielu paranormalnych zdarzeń, które rzekomo występują w Afryce. 

{https://soundcloud.com/user-721155342/theesp-ep-085-feat-leo-igwe}

MarcinGMO

Dziennikarz naukowy (Polska)

 

Marcin Rotkiewicz (rocznik 1972) - dziennikarz naukowy z ponad 20-letnim doświadczeniem; od 2001 roku pracuje w dziale naukowym tygodnika "Polityka", gdzie pisze o biotechnologii, neuronauce, psychologii, ewolucji człowieka i pseudonauce; stypendysta Knight Science Journalism Fellowship w Massachusetts Institute of Technology 2008/09; dwukrotnie nominowany do nagrody Grand Press w kategoriach dziennikarstwo specjalistyczne i publicystyka; dwukrotnie wyróżniony w Konkursie im. Karola Sabatha na najlepszy materiał popularnonaukowy; członek Polskiego Stowarzyszenia Dziennikarzy Naukowych oraz Klubu Sceptyków Polskich.

 

Talk Title

Racjonalne myślenie a obawy moralne: Dlaczego dyskusja na temat GMO jest taka trudna a dowody naukowe nie są w stanie przekonać społeczeństwa? 

 

Genetycznie modyfikowane organizmy (GMOs) - w większości genetycznie modyfikowane rośliny - w ostatnich dwóch dekadach spotkały się z ogromnym społecznym sprzeciwem. Wielu ludzi na całym świecie (a przede wszystkim w Europie) wierzy, że GMOs stanowią bardzo duże zagrożenie dla środowiska oraz naszego zdrowia. Dzieje się to pomimo przytłaczającej ilości danych naukowych (tysiąca badań, publikacji i raportów) które wskazują, że GMOs są bezpieczne do spożycie i przynoszą ogromne korzyści dla środowiska sprawiając, że rolnictwo jest bardziej zrównoważone. Dlaczego mamy tak ogromną przepaść między tym co pokazują dane naukowa a tym co myśli i uważa społeczeństwo? 

W latach 80tych i 90tych ubiegłego wieku, amerykańska aktywistka Jeremy Rifkin rozpoczęła bardzo agresywną kampanię przeciwko GMOs. Namówiła Greenpeace do poparcia jej postulatów. Wraz z innymi organizacjami zielonych i producentami żywności ekologicznej przeprowadzili najskuteczniejszą na świecie kampanię propagandową. W kampanii zastosowano elementy, które intuicyjnie odowoływały się do negatywnej wizji GMOs. Na przykład Greenpeace stworzył "Rybo-pomidora" grafikę pokazującą pomidora z płetwami, albo rybie oczy patrzące na ludzi z talerza. Odwołując się do intuicji i emocji, takie skojarzenia satały się proste do zaakceptowania. Przykuli tym samym uwagę ludzi obrazami, które są proste w przekazie, łatwe do zapamiętania, podania dalej a tym samym zyskiwały na popularności. Nawet jeśli był to obraz fałszywy. Dlatego też tak trudno jest walczyć z lękiem przed GMOs za pomocą racjonalnych argumentów i naukowych dowodów. 

Mariusz

Egzorcyzmy

Wydawca Miesięcznika Egzorcysta (Polska)

Mariusz Błochowiak studiował fizykę na Uniwersytecie Adama Mickiewicza w Poznaniu. Następnie zrobił doktorat w Instytucie Maxa Plancka w Mainz (Niemcy) dotyczący fizyki polimerów. Badania w tej dziedzinie kontynuował w Instytucie badawczym SINTEF w Oslo (Norwegia), gdzie pracował przeważne nad projektami z przemysłem. Wreszcie wrócił do Polski, gdzie zaangażował się w tworzenie Miesięcznika Egzorcysta i wydawanie książek w wydawnictwie "Monumen". Interesuje się nauką, teologią, religią oraz ich wzajemnymi relacjami.

 

Racjonalne uzasadnienie istnienia diabła i egzorcyzmów

Wiara w (istnienie) Boga (jako Stwórcy wszystkiego, co istnieje), a jednocześnie bycie racjonalistą jest nie tylko niesprzeczne, ale bardziej racjonalne niż ateizm. Nie jest możliwy konflikt między prawdziwą religią a nauką, ponieważ te dwie dziedziny są zupełnie różnymi obszarami poznania. Konflikt może być tylko pomiędzy dwoma odmiennymi światopoglądami jak materializm (wiara w to, że istnieje tylko materia) i wiara w Boga (pojmowanego jako Istota niematerialna). Nauka nie jest tym samym, co materializm. Utożsamianie tego jest współcześnie powszechnie popełnianym błędem. Metodologia nauk (empirycznych) nie jest w stanie zawyrokować czy materializm jest prawdziwy czy nie. Nauka nie jest metodologicznie zainteresowana tą kwestią, a ponadto, nie posiada narzędzi badawczych, żeby rozstrzygnąć ten spór. Z tego powodu nie jest uprawnione (uzasadnione) wyciąganie wniosku, że Bóg (czy świat duchowy czyli taki, który nie podlega prawom fizyki) nie istnieje. Redukowanie całej rzeczywistości tylko do materii jest zwane redukcjonizmem ontologicznym. Jest to ateistyczny światopogląd (opinia, wiara), która nie ma nic wspólnego z nauką.

Egzorcyzm jest aktem modlitwy skierowanej do Boga w celu powstrzymania wpływu osobowej, inteligentnej, złej istoty duchowej (nie podlegającej prawom fizyki) na istotę ludzką. Człowiek może tylko obserwować skutki np. opętania (przez diabła). Mogą nimi być np. mówienie i rozumienie obcych (nawet starożytnych) języków, których osoba opętana nie zna, ponadto silna awersja wobec rzeczy świętych (sacrum), czasami lewitacja i pojawianie się (zwane materializacją) np. śrub i gwoździ w ustach egzorcyzmowanej osoby. Takie efekty były i są obserwowane przez wielu egzorcystów i świeckich na całym świecie. Jest to powszechne doświadczenie. Literatura na ten temat jest dzisiaj dość obszerna.

GMO

Dziennikarz, ekolog (UK)

 

Mark Lynas jest brytyjskim pisarzem, dziennikarzem i ekologiem, który koncentruje swoje działania na zmianach klimatycznych. Współpracuje z takimi tytułami jak New Statesman, The Ecologist, Granta and Geographical Magazines, The Guardian i The Observer w Wielkiej Brytanii. Pracował także przy prodkucji filmu "The Age of Stupid". Urodził się na Fidżi, dorasał w Peru i Wielkiej Brytanii. Posiada dyplom z historii i polityki Uniwersytetu w Edynburgu. Obecnie mieszka w Oxfordzie w Anglii. Wydał wiele książek, m.in.: Six Degrees: Our Future on a Hotter Planet (2007), The God Species: Saving the Planet in the Age of Humans (2011). W 2004 roku High Tide: The Truth About Our Climate Crisis zostało opublikowane przez Macmillan Publishers specjalnym nakładem. Przyczynił się do powstania książki zatytułowanej Fragile Earth: Views of a Changing World Collinsa, która prezentuje zmiany jakie zaszły na świecie w ostatnich latach. Jedną z takich zmian są tsunami na Oceanie Indyjskim oraz Huragan Katerina, które rzucają ponure światło na skutki działalności człowieka. W 2007 roku opublikował licznik węgla kamiennego, który zawiera instrukcje w jaki sposób obliczać emisję dwutlenku węgla oraz w jaki sposób ograniczać jego wpływ na atmosferę. W książce Six Degrees (Sześć stopni) zobrazował szczegółowo skutki średniego wzrostu temperatury na poszczególne ekosystemy od 1 do 6 stopni. Książka ta w 2008 roku zdobyła tytłu książki roku Królewskiego Towarzystwa Naukowego. W tym samym roku National Geographic opublikował film dokumentalny oparty na tej książce zatytułowany "Sześć stopni może zmienić świat". W 2010 roku na łamach New Statesman napisał artykuł "Dlaczego my zieloni postępujemy źle", który miał swoje przełożenie na program telewizyjny w UK Channel 4 o tym samym tytule. Uznaje tam wraz z innymi działaczami tj. Patrick Moore, Bjørn Lomborg, Stewart Brand i Richard D. North, że wiele z jego poprzednich wierzeń było błędnych. Na przykład, sugeruje, że bycie w opozycji wobec rozwoju energii nuklearnej przczyniło się do przyspieszenia zmian klimatycznych. Uznaje również, że GMO jest zniezbędne dla wyżywienia populacji na świecie. W 2011 roku ukazuje się jego książka "The God Species: How the Planet Can Survive the Age of Humans". Twierdzi w niej, że weszliśmy w erę antropocentryzmu, w której człowiek zmienia zglobalnie wygląd ziemi - od koloru nieba przez skład chemiczny ocenaów, bio-geochemiczne cykle po redukcję występowania innych gatunków. Proponuje w niej kontrowersyjne dla innych ekologów rozwiązania: energię nuklearną dla ogranicenia emisji dwutlenku węgla, inżynierię genetyczną, aby zapewnić odpowiednią ilość żywności przy ograniczeniu szkodliwego wpływu rolnictwa na środowisko. W 2012 roku Mark Lynas otrzymał Paradigm Award przyznawaną przez Breakthrough Institute w uznaniu za jego wkład w teorię antropocentryzmu.

 

Badanie zjawisk paranormlanych

Psycholog, pisarz (Włochy)

 

Massimo Polidoro jest włoskim psychologiem, pisarzem, dziennikarzem, osobowością telewizyjną oraz współzałożycielem i dyrektorem generalnym Italian Committee for the Investigation of Claims of the Pseudoscience (CICAP). Jako dziecko w 1970 Polidoro był zafascynowany magią oraz teoriami dotyczącymi funkcjonowania psychiki człowieka. Już jako nastolatek zapoznał się z pracą Jamesa Randiego i CSICOP dzięki programom telewizyjnym i książce Piero Angela, w której ze sceptycznego i krytycznego punktu widzenia oceniana była parapsychologia. Polidoro zapoznawał się ze wszystkimi pracam Randiego, który tak samo jak Houdini, zaczął stosować naukowe podejście do badań nad magią i niewyjasnionymi zjawiskami. Dzięki korespondencji z Randim i Angelą, Polidoro doprowadził do ich wzajemnego spotkania w Rzymie w 1988 roku. Dzięki swojej pasji i zaangażowaniu został asystentem Randiego. Dzięki grantowi ufundowanemu przez Angelę, Polidoro mógł wyjechać do Stanów Zjednoczonych i u boku Randiego uczył się jak badać zjawiska paranormalne. Po kilku latach współpracy z Randim, Polidoro wrócił do Włoch, gdzie otworzył CICAP w 1990 roku. Studiował psychologię na Uniwersytecie w Padwie, gdzie napisał pracę magisterską o psychologii zeznań świadków zadarzeń paranormalnych.

 

Talk Title

Wywiad z Jamesem Randim

Fascynujące historie i opowieści od największego na świecie badacza i sceptyka. To jedyna i niepowtarzalna okaza wysłuchania Niesamowitego Randiego. 

Wsyłuchaj wyiwadu z Massimo Polidoro

15540911 1379426685414349 9103955847731037638 o Nauka, pseudonauka i media

 Przewodniczący Rumuńskiego Stowarzyszenia Racjonalistów (Rumunia)

Ovidiu Covaciu jest zaangażowany w rumuński ruch sceptyków od 2009 roku, odkąd stworzył blog "Wyspa wątpliwości". W 2010 roku, po Europejskim Kongresie Sceptyków w Budapeszcie, uruchomił pierwszy rumuński podcast "Sceptycy w Rumunii". Obecnie jest to zarówno pierwszy jak i najdłużejtrwający rumuński podcast - od 7 lat z regularnymi audycjami. Jest twórcą nowej inicjatywy - "Koalicja dla zdrowej Rumunii". Jest to strona na Facebooku, na której pojawiają się info-grafiki prezentujące informacje o zdrowiu. Stronę polubiło już ponad 12 tysięcy osób, a na różne wpisy rocznie reaguje ponad 4 miliony ludzi. Covaciu prowadzi również grupę dla rodziców ukienrukowaną na informowanie o szczepieniach. Do tej grupy należy ponad 36 tysięcy rodziców, kolejne setki dołączają każdego dnia. 

  

 Tytuł wystąpienia

 W jaki sposób rumuński ruch anty-szczepionkowy zagraża Europie?

W samym środku epidemii odry występującej w Rumunii warto przyjrzeć się w jaki sposób ruch anty-szczepionkowy rósł w siłę od 2009 roku. Opowiem o tym w jaki sposób przyczyniła się do tego nieudana kampania dotycząca szczepień w środkach masowego przekazu oraz o tym kto najbardziej wspiera ten ruch. W trakcie wystąpienia zaprezentuję podstawowe taktyki stosowane przez ruch anty-szczepionkowy, opowiem o tym jakie korzyści i interesy stoją za podważaniem wiary w szczepienia. Przykład z Rumunii pozwala zrozumieć jak złe działania rządu w odpowiedzi na spadek szczepionych dzieci oraz wzrost anty-szczepionkowej propagandy wpływa na brak rzetelnej wiedzy na ich temat. Wystąpienie zakończę propozycją dobrych praktyk i skutecznych rozwiązań. Podam przykłady akcji i działań, które skutecznie pomogły przekazać rzetelne informacje o szczepieniach wprost od pacjentów.  

 

Petr JAn VinsScience & Religion

Priest and Historian

"Petr Jan Vinš, ThDr. vystudoval religionistiku, judaistiku a teologii na Karlově univerzitě v Praze, Bernské univerzitě a Telavivské univerzitě. V současnosti vyučuje na FF UK a HTF UK. Na kněze byl vysvěcen v roce 2009 a působil ve farnostech v ČR a ve Švýcarsku. Od ledna 2017 působí ve funkci generálního sekretáře Ekumenické rady církví. V roce 2012 absolvoval kurs exorcismu a modlitby osvobození na papežské univerzitě Atheneo Pontificio v Římě."

Sceptycznie o psychologii

Profesor psychologii (USA)

Scott Lilienfeld. Profesor psychologii na Emory University oraz rzecznik metod terapii opartych na dowodach (evidence-based treatments and methods). Znany z wielu książek takich jak "50 wielkich mitów psychologii" czy "Pranie mózgu". Obnaża w nich wiele psychologicznych twierdzeń, które funkcjonują w literaturze popularnonaukowej. Publikuje swoje teksty na łamach The New York Times, The New Yorker czy Scientific American. Występował również w wielu programach telewizyjnych takich jak 20/20, CNN czy CBS Evening News. Lilienfeld wraz z Sally Satel poświęcił dużą część swojej pracy na obnażanie mitów neuronauki, które opanowały nagłówki wielu newsów. Jednym z tych mitów była możłiwość wykorzystywania Funkcjonalnego Rezonansu Magnetycznego (MRI) do wykrycia ośródków moralnych i duchowych w mózgu, który nazywa "uproszczonym neurononsensem". Ich książka Brainwashed: The Seductive Appeal of Mindless Neuroscience znalazła się wśród finalistów The Los Angeles Times Book Prize in Science w 2013 roku. Lilienfeld pisał krytcznie o: terapii odwrażliwiania za pomocą ruchu gałek ocznych (EMDR); o zastosowaniu testu Rorschacha w diagnozach psychologicznych; terapii odzyskiwania wspomnień. Lilienfeld odniósł się krytycnznie do mitów naukowych występujących w badaniach nad autyzmem - takich jak wpłwy szczepionki MMR zauważając, że ogromna ilość badań na całym świecie nie wykazała żadnego związku między tą szczepionką a autyzmem. Krytykował również zastosowanie w tearpii autyzmu takich metod jak wspomagana komunikacja. Lilienfeld otrzymał nagrodę Davida Shaokow za wybitny wkład w rozwój psychologii klinicznej dla młodych naukowców przyznaną przez Amerykańskie Towarzystwo Psychologiczne (APA) w 1998 roku. Jest członkiem Committee for Skeptical Inquire, członkiem założycielem Institute for Science in Medicine oraz członkiem Association for Psychological Science.

 

Tytuł wystąpienia: 

Myślenie tunelowe - tendencja do potwierdzania występujaca w salach sądowych, gabinetach i codziennym życiu

Tendencja do potwierdzenia jest zagrożeniem zarówno dla nauki jak i dla naszego codziennego życia. Jest również jednym z ważniejszych czynników leżących u podstaw pseudonaukowych tewierdzeń oraz błędów katastrofinczego myślenia wśród wielu naukowców. Przeanalizuję literaturę psychologiczną opisującą tendencję do potwierdzania, wzbudzę wątpliwości co do granic różnych koncepcji, rozważę rozmaite implikacje tej tendencji zarówno dla nauki, jak i codziennego życia. Omówię również jakie znaczenie ma intelektualna pokora, która jest częściowym antidotum na tendencję potwierdzania oraz może stać się podstawowym credo dla wszystkich sceptyków. 

SofieVanNauka, Pseudonauka i Media

 Dyrektor europejskiego Sense about Science (Belgia)

Sense about Science to niezależna organizacja działająca charytatywnie, która monitoruje wykorzystywanie i nadużywanie teorii naukowych w przestrzeni publicznej. Dbając o interes publiczny starają się lobbować na rzecz otwartej nauki, upubliczniania dowodów stojących za ważnymi naukowymi twierdzeniami. Starają się również wyposażyć społeczeństwo w umiejętność pytania jak i rozumienia teorii naukowych. SAS to mała grupa osób, która zrzesza wokół siebie tysiące zwolenników - od światowej sławy badaczy po różne grupy społeczne. Sofie Vanthournout jest dyrektorem SAS Europa od maja 2016 roku. Mieszka w Belgii i skupiona jest na polityce Unii Europejskiej. Z wykształcenia jest botanikiem posiada również wiedzę z zakresu biologii molekulanrej. W latach 2008-2016 zarządzała działem spraw międzynarodowych w Royal Belgian Academies. W 2010 roku otworzyła w Brukseli biuro European Academies Science Advisory Council, organizacji która świadczy usługi w zakresie doradztwa naukowego dla Unii Europejskiej. Sofie kieruje tym biurem od 6 lat. W 2014 roku była członkiem zespołu Anne Glover (wówczas szefa doradców naukowych Komisji Europejskiej). 

 

Talk Title

Rozmowa oparta na dowodach w erze post-prawdy

Czy rzeczywiście rzyjemy w erze "post-prawdy"? Czy to prawda, że społeczeństwo nie interesuje się faktami i dowodami oraz nie daży zaufaniem ekspertów? Mam zamiar udowodnić, że to nie prawda. W Sense about Science mamy kontakt z wieloma osobami którym wyraźnie zależy na dowodach i rzetelnej dyskusji społecznej. Przez ponad 14 lat w trakcie których wyposażaliśmy ludzi w umiejętność rozumienia nauki i faktów naukowych zorientowaliśmy się, że rozmowy o dowodach często odbywają się równolegle do rozmów o nauce, inżynierii czy też polityce. Mam zamiar opowiedzieć o naszym unikalnym podejściu do rozmawiania o badaniach naukowych - public led, expert fed - w którym naukowcy odpowiadają  bezpośrednio na prawdziwe niemoderowane pytania od społeczeństwa. Takie podejście umożliwia skruszenie spolaryzowanych i trudnych debat ponieważ konwersacja prowadzona jest za pomocą pytań i zagadnień, które podnoszą zaintereswoani nimi ludzie. Dzięki temu jesteśmy w stanie dostrzec luki oraz nieporozumienia, które występują w publicznej debacie, a badacze są w stanie te luki uzupełnić. Mam zamiar dowieść, że jeśli naukowcy chcą aby społeczeństwo im ufało, sami muszą najpierw zaufać społeczeństwu. Użyję w tym celu konkretnych przykładów do zilustrowania innego, bardziej efektywnego sposobu do przywracania rozsądku w bardzo emcojonalnych debatach. Podczas prób usprawniania wykorzystywania dowodów i nauki w SAS wykorzystaliśmy również aktywność mieszkańców. Wielu ludziom naprawdę zależy na poznaniu dowodów jeśli tylko rozumieją, że to usprawnia ich umiejętności wchodzenia w dyskuję z różnymi społecznymi twierdzeniami, które wpływają na ich codzienne funkcjonowanie. Prasa, politycy, celebryci i wielkie koncerny są dobrzy w określaniu co jest dobre dla naszego zdrowia, środowiska czy też szkół. WIele z nich jest poparte rzeczywistymi dodowami, niestety nie wszystkie. Kampania the Ask for Evidence (pytaj o dowody) zachęciła wielu ludzi do rządania dowodów dla wieru twierdzeń oraz pomogła im zrozumieć jak wartościowe jest pytanie o nie i ocena ich jakości. 

Susan Blackmore 2014Sceptycznie o psychologii 

Psycholog, pisarz (UK)

 

Susan Jane Blackmore pochodzi z Wielkiej Brytani i zajmuje się parapsychologią. Jest pisarką, wykładowcą, sceptykiem. Jest autorem audycji o psychologii i parapsychologii. Najbardziej znana jest jako autorka The Mem Machine. Jest autorką/współautorką ponad 40 książek i 60 artykułów naukowych współpracuje również z gazetą The Guardian. W 1973 roku, Susan Blackomre otrzymała licencjat z wyróżnieniem w St Hilda College, Oxford w dziedzinie psychologii. Magistra obroniła w 1974 na University of Surrey z psychologii środowiskowej. W 1980 roku na tej samej uczelni zdobyła tytuł doktora  broniąc rozprawy pod tytułem: "Postrzeganie pozazmysłowe jako proces poznawczy". W 1980 roku Blackmore prowadziła eksperymenty dotyczące psychokinezy. Sprawdzała czy jej córka Emily może wpływać na generator liczb losowych. Jej eksperyment był opisywany w książce, która stworzona została na potrzeby dokumentu telewizyjnego Arthura C. Clarka World of Strange Powers (Świat pełen dziwnych mocy). Blackmore wykładała na Uniwersytecie w Bristolu aż do 2001 roku. Po latach badań w dziedzinie parapsychologii i zjawisk paranormalnych jej stosunek do tej dziedziny zmienił się na coraz bardziej sceptyczny. Jest członkiem Committee for Skeptical Inquire (wcześniej CSICOP) a w 1991 roku została wyróżniona przez tę organizację nagrodą. Blackomre przeprowadzała badania dotyczącę memów (o których pisała w książce The Meme Machine) oraz teorii ewolucji. Jej książka o świadomości z 2004 roku stała się podręcznikiem, który szeroko opisuje badania nad świadomością. Była członkiem komitetu redakcyjnego Jurnal of Memetics w latach 1997-2001, oraz redaktorem pomocniczym w Skeptical Inquirer od 1998. Brała udział w produkcji brytyjskiej wersji programu Big Brother, jako psycholog komentujący stan funkcjonowania uczestników. Jest patronem British Humanist Association.

 

 

Talk Title

Pozytywny sceptycyzm: nauka o przeżyciach bycia poza własnym ciałem

Dla jednych sceptycyzm związany jest z demaskowaniem - pokazywaniem innym ludziom, że ich wyjaśnienia dla tajemniczych zjawisk są złe, dla innych sceptycyzm odrzuca błędne interpretacje nie poprzez demsakowanie ale poprzez dostarczanie lepszych i prostszych wyjaśnień. Ostatnie badania dotyczące przeżyć bycia poza własnym ciałem (OBEs) są świetnym tego przykładem. 

Przeżycie bycia poza własnym ciałem (out-of-body experience OBE) występują wtedy, gdy wydaje się, że doświadczamy świata z miejsca, które znajduje się poza obszarem naszego ciała. Ta neutralna definicja oznacza, że jeśli tylko wydaje Ci się, że jesteś poza swoim ciałem, to już mamy do czynienia z OBE. To zostawia ogromną przestrzeń dla badaczy - czy to bowiem oznacza, że ktoś opuszcza własne ciało? Jeśli tak, to co to jest (dusza, duch, ciało astralne itp.)? Jeśli nie, to w jaki sposób to żywe i często zmieniające życie doświadczenie może być wyjaśnione? 

Kiedy ja miałam dramatyczne doświadczenie OBE w 1970 roku, jedynym istniejącym wyjaśnieniem była projekcja astralna. W następnej dekadzie pojawiły się wyjaśnienia psychologiczne, uwzględniając również moją własną, ale wszystkie nie były w stanie wyjaśnić OBE w szczegółach. Doprowadziło to do tego, że media zaczęły trywializować teorie tworząc dwa przeciwstawne sobie obozy. Z jednej strony OBE było (1) realną podróżą (przede wszystkim: ekscytującą, spirytualną, oświecającą i wartościową), albo (2) "tylko iluzją", "snem", "halucynacją" (mało interesującą i bez żadnej wartości). Media oczekiwały do sceptyków, takich jak ja, że w ten drugi sposób zdemaskuję doświadczenia wielu ludzi, podczas gdy oni doświadczali czegoś co zmieniało ich życie, nawet jeśli nic w rzeczywistości nie opuszczało ich ciała. 

Obecnie wiemy, że prawda jest o wiele bardziej interesująca i wciągająca. W 2002 roku szwajcarski neurochirurg Olaf Blanek przypadkowo wywołał OBE poprzez stymulowanie prawego połączenia płata ciemieniowego i skroniowego u pacjenta z epilepsją. Od tego czasu badania nad OBE ruszyły do przodu. Ten obszar naszego mózgu jest odpowiedzialny za konstruowanie schematu ciała: szczegółowego i cały czas uaktualnianego modelu naszego ciała znajdującego się w przestrzeni za pomocą trzech aspektów auto-modelowania: naszego punktu widzenia, poczucia własnego ciała i własności. Można nimi manipulować w izolowany sposób za pomocą wirtualnej rzeczywistości aby zaindukować iluzję dla całego naszego ciała, która jest tożsama z tym czego doświadcza się w trakcie OBE. 

W końcu OBE przestał być tematem dziwnym i marginalnym, ale zaczął być w mediach tematem poważnych debat naukowców i filozofów, którzy aktywnie przyczyniają się do rozumienia natury jaźni i świadomości. Jest to przykład tego jak sceptycyzm może być pozytywnie wykorzystany przez ludzi, którzy mają dziwne doświadczenia i chcą je dobrze zrozumiec. 

 

Nauka, pseudonauka i media

Wikipedysta, fotograf (USA)

 

Często nazywana jest lekarzem Wikipedii. Współzałożyciel Monterey County Skeptics i Guerrilla Skepticism na Wikipedii (GSoW). Regularnie uczestniczy w audycjach Skepticality, publikuje na łamach Skeptical Inquirer i uczestniczy w konferencjach sceptyków. Gerbic przede wszystkim koncentruje się na sceptycznej ocenie osób, które sama nazywa "Żałobnymi Wampirami". Chodzi przede wszystkim o osoby, które obiecują zdesperowanym rodzinom kontakt z duchami zmarłych lub obiecują odnalezienie zagnioneych dzieci. Opis jej aktywności w tym obszarze jest szeroko opisany na jej stronie w Wikipedii. 

Gerbic jest naukowym i technicznym konsultantem w Stowarzyszeniu przy Skeptical Inquiry. Została odznaczona nagrodą "In the Trenches" w 2012  na Skeptic's Toolbox oraz nagrodą "James Randi Award for Skepticism in the Public Interest" w 2013. Jej aktywność została również "doceniona" przez krytykowanych: Ruperta Sheldrake, Deepak Chopra, Burzyński Clinic and Natural News. Mieszka w Salinas w Kalifornii wraz z synami i trzema kotami. Można się z nią skontaktować poprzez jej stronę:  SusanGerbic.com.

 

Talk Title

Maszerowaliśmy dla nauki - co dalej?

Wspieraliśmy marsz dla nauki. Co teraz? Susan Gerbic postara się przekonać, że odpowiedzią na to pytanie jest dołączenie do jej projektu - Guerrilla Skepticism na Wikipedii (GSoW). Zobrazuje dlaczego poprawianie stron o nauce i naukowym sceptycyzmie na 10-ciu najbardziej popularnych stronach poprawia poziom edukacji na całym świecie. GSoW wspiera pracę wielu ludzi i organizacji, które zajmują się prowadzeniem badań naukowych, pisaniem książek, organizacją konferencji i przez to wystawiają się na ataki wymierzone prez ruchy anty-naukowe i zwolenników zjawisk paranormalnych. GSoW daje im możliwość publikowania swoich teorii na najlepszych stronach Wikipedii. GSoW ma ogromny wpływ na edukację na całym świecie od 2010 roku. Zajmuje się pisaniem i poprawianiem ponad 400 artykułów w różnych językach świata. Trening osób chcących dołączyć do projektu odbywa się on-line z personalnym trenerem. Wszyscy członkowie GSoW otrzymują dostęp do zamkniętej grupy na Facebooku, gdzie uczą się sekretów i tajników działania na Wikipedii. Strony którymi zajmował się projekt uwzględniają m.in: Spontaniczne samopalenie ludzi; Metoda ułatwionej komunikacji, Catherine de Jong, Cornelis de Jager, Massimo Polidoro, Massimo Pigliucci, Leo Igwe, Gábor Hraskó, VoF, ARP-SAPC, Klub Sceptyków Polskich, Genetic Literacy Project, CICAP, CSICOP, Association française pour l'information scientifique, GWUP i wiele innych. 

Listen to an interview with Susan!

{https://soundcloud.com/user-721155342/theesp-ep-076-susan-gerbic}